De nieuwste NVM-rapportage over de bedrijfsruimtemarkt laat een opmerkelijke tegenstelling zien. Het aanbod neemt toe, maar ondernemers ervaren de markt allerminst als ruimer. Dat klinkt paradoxaal, maar is eenvoudig te verklaren. Een bedrijfsruimte zonder voldoende stroomcapaciteit is anno 2026 vergelijkbaar met een woning zonder wateraansluiting: formeel beschikbaar, praktisch onbruikbaar. Daarmee is netcongestie in korte tijd uitgegroeid van technisch probleem tot economische rem op de Nederlandse bedrijvigheid.
Op papier lijkt de markt zelfs iets te ontspannen. Het aanbod stijgt, transacties blijven op een gezond niveau en bedrijven hebben meer keuze dan enkele jaren geleden. Maar achter die cijfers schuilt een andere werkelijkheid. Geschikte bedrijfsruimte blijft schaars. De kwaliteit van een locatie wordt steeds minder bepaald door vierkante meters en steeds meer door gecontracteerd vermogen, duurzaamheid en uitbreidingsmogelijkheden. De markt polariseert: goede panden worden beter, slechte panden worden steeds moeilijker verhuurbaar.
Wat vooral zorgen baart, is dat veel van de huidige knelpunten niet door de markt zelf kunnen worden opgelost. De wachtlijst voor nieuwe of verzwaarde stroomaansluitingen groeit ieder jaar verder, terwijl uitbreiding van het elektriciteitsnet nog jaren op zich laat wachten. Tegelijkertijd blijft nieuwbouw achter door een combinatie van hoge bouwkosten, stikstofbeperkingen, schaarse bouwgrond en complexe procedures. De behoefte aan ruimte voor ondernemen is er wel degelijk, maar het systeem faciliteert die behoefte onvoldoende.
Opvallend is dat ondernemers opnieuw laten zien waarom zij de motor van onze economie zijn. Waar de overheid worstelt met procedures en prioriteiten, zoeken bedrijven naar alternatieven. Energiehubs, batterijsystemen, onderlinge energiedeling en slimme samenwerkingen ontstaan steeds vaker vanuit de praktijk. Dat is positief, maar tegelijkertijd wrang. Want de vraag dringt zich op of ondernemers inmiddels niet te veel problemen van de overheid aan het oplossen zijn.
De belangrijkste conclusie van dit rapport is dan ook niet dat er meer aanbod beschikbaar komt. De echte boodschap is dat Nederland keuzes moet maken. Over ruimte, energie, infrastructuur en economische ontwikkeling. Zonder voldoende ruimte voor ondernemerschap komt niet alleen de bedrijfsruimtemarkt onder druk te staan, maar uiteindelijk ook het verdienvermogen van ons land. En dat is een risico dat zich niet laat wegpoetsen met een paar extra vierkante meters aanbod.
